Δουβλινιάδα: Το μέλλον του βιβλίου και οι προκλήσεις της ψηφιακής κοινωνίας

Το µυθιστόρηµα Δουβλινιάδα του Ενρίκε Βίλα-Μάτας, από τους σηµαντικότερους σύγχρονους συγγραφείς της Ισπανίας, είναι ένα από τα προκλητικότερα σχόλια για το παρόν και το µέλλον του βιβλίου και για τις προκλήσεις της ψηφιακής κοινωνίας.

Ποιος µπορεί να βιώσει βαθύτερα το είδος αυτό της εµπειρίας από έναν παραδοσιακό, ας πούµε, εκδότη υψηλής λογοτεχνίας που αποφάσισε να συνταξιοδοτηθεί λίγο πριν χρεοκοπήσει; Γιατί αυτός είναι ο ήρωας του Βίλα-Μάτας, ο εξηντάρης Σαµουέλ Ρίβα, αλκοολικός, απογοητευµένος από τις εµπορικές επιλογές του εκδοτικού κόσµου, ένας από τους τελευταίους εκδότες που ως τη µέρα που συνταξιοδοτήθηκε διάβαζε όλα τα βιβλία που εξέδιδε. Ο κατάλογός του περιελάµβανε µια πλειάδα από τους καλύτερους συγγραφείς της εποχής, όµως ο ίδιος, εκτός από το αλκοόλ, είχε αναπτύξει κι ένα άλλο πάθος: για το ∆ιαδίκτυο, το οποίο σε ώριµη ηλικία τον είχε µεταβάλει σε έναν «χιχικοµόρι» – ο όρος (σηµαίνει «αποµόνωση») και αναφέρεται στους γιαπωνέζους εφήβους που είναι εξαρτηµένοι από το ∆ιαδίκτυο.

Ο Ρίβα έχει µία σύζυγο που τον αγαπά, αλλά δύσκολα ανέχεται την εξάρτησή του από το αλκοόλ, δύο γέροντες γονείς που τους επισκέπτεται µία φορά την εβδοµάδα και ελάχιστους φίλους, µε τους οποίους µοιράζεται την αγάπη του για τα ταξίδια και τις αντίστοιχες εµπειρίες του. Από αυτή τη ρουτίνα θα τον βγάλει ένα όνειρο που τον µεταφέρει στο ∆ουβλίνο, µια πόλη που δεν την είχε επισκεφθεί ποτέ. Οµως είναι η πόλη του Οδυσσέα του Τζόις, ενός µυθιστορήµατος που σηµάδεψε τη λογοτεχνία του 20ού αιώνα και στοίχειωσε και τα δικά του ξύπνια όνειρα. Οργανώνει λοιπόν ένα ταξίδι εκεί, προσκαλώντας κάποιους φίλους του κι ακολουθώντας τα ίχνη του Λέοπολντ Μπλουµ, κύριου χαρακτήρα του τζοϊσικού αριστουργήµατος, του ίδιου του Τζόις, όπως κι ενός άλλου κορυφαίου συγγραφέα της Ιρλανδίας: του Σάµιουελ Μπέκετ. Σκοπός του ταξιδιού; Να οργανώσουν µια επικήδεια τελετή για το τέλος της τυπογραφίας.

Αυτοειρωνεία και µαύρο χιούµορ

Στο βροχερό τοπίο του ∆ουβλίνου, στον µυστηριακό ποταµό Λίφι που στο έργο του Τζόις παίρνει κοσµογονικές σχεδόν διαστάσεις και, σύµφωνα µε τον Ρίτσαρντ Ελµαν, είναι µεταφορικά ο Βόσπορος του Τζόις, η λογοτεχνία ξαναβρίσκει το συµπαντικό της νόηµα και το αίνιγµα της ζωής και της δηµιουργίας την παλιά του γοητεία βαραίνοντας στη συνείδηση ενός ανθρώπου που µπορεί ακόµη να ελέγχει τις µεταπτώσεις του χρησιµοποιώντας την αυτοειρωνεία και το µαύρο χιούµορ. Ποιο είναι εποµένως το νόηµα της λογοτεχνίας; Πού ανήκουν οι δηµιουργοί της, οι έγκλειστοι της µυθοπλασίας οι οποίοι ωστόσο µπορούν να περιπλανώνται µέσω της γραφής στον κόσµο των επινοήσεων και της ανθρώπινης ψυχής;

Πλήθος γνωστών συγγραφέων του 20ού αιώνα παρελαύνουν από τις σελίδες της Δουβλινιάδας. Αν ο αναγνώστης είναι εξοικειωµένος µε το έργο τους εύκολα – κι εύλογα – προβαίνει στις δικές του λεπτές συγκρίσεις παράλληλα µ’ εκείνες του Βίλα-Μάτας. Αυτό όµως δεν είναι υποχρεωτικό προκειµένου να παρακολουθήσει το ξετύλιγµα του νήµατος της αφήγησης και να διεισδύσει στο υπόστρωµά της. Η Δουβλινιάδα έχει µεταφραστεί πολύ ωραία από τη Νάννα Παπανικολάου. Η ποιότητα της µετάφρασης, ειδικά σ’ ένα τέτοιο βιβλίο, παίζει εξαιρετικά σηµαντικό ρόλο, καθώς το µυθιστόρηµα είναι ουσιαστικά ένας ύµνος στη λογοτεχνία και κατ’ εξοχήν στο ύφος, το µόνο αντίδοτο εναντίον της ισοπέδωσης που έχει επιφέρει η οµογενοποίηση της γραφής.

Πηγή: http://www.tovima.gr/books-ideas/article/?aid=438854

O Eric Hobsbawm ξαναδιαβάζει τον Marx

Ο διαβόητος επενδυτής Τζορτζ Σόρος στη στροφή του αιώνα πλησίασε σε ένα γεύµα τον ιστορικό Ερικ Χόµπσµπαουµ και τον ρώτησε τη γνώµη του για τον Μαρξ. Ο ιστορικός, θέλοντας να αποφύγει µια λογοµαχία, του απάντησε µε έναν γενικό χαρακτηρισµό, για να συµπληρώσει ο µεγαλοεπενδυτής: «Αυτός ο άνθρωπος ανακάλυψε κάτι για τον καπιταλισµό πριν από 150 χρόνια που οφείλουµε να το προσέξουµε». Το 2008 οι «Financial Times» του Λονδίνου είχαν βάλει πρωτοσέλιδο τίτλο «Ο καπιταλισµός σε αναταραχή». Ο Χόµπσµπαουµ δεν έχει αµφιβολία, ο Μαρξ γίνεται και πάλι επίκαιρος. Και αυτή την επικαιρότητά του προσπαθεί να αναδείξει στο βιβλίο του Πώς να αλλάξουµε τον κόσµο. Ο Χόµπσµπαουµ πιστεύει ότι υπάρχουν δύο σοβαροί λόγοι για να ξαναδούµε τη θεωρία του Μαρξ. Ο πρώτος είναι ότι η πτώση του «υπαρκτού» απελευθέρωσε τον Μαρξ από τους πάσης λογής ερµηνευτές του και «κυρίως από την καθολική ταύτισή του µε τη λενινιστική θεωρία και τα λενινιστικά καθεστώτα». Ο δεύτερος λόγος είναι ότι κατά τη εκτίµησή του «ο παγκοσµιοποιηµένος καπιταλιστικός κόσµος που αναδύθηκε τη δεκαετία του 1990 ήταν αλλόκοτα παρόµοιος µε αυτόν που προέβλεπε ο Μαρξ στο “Κοµµουνιστικό µανιφέστο”». Ο Ερικ Χόµπσµπαουµ θέτει το έργο του Μαρξ ατόφιο µπροστά του και προσπαθεί να το δει από την αρχή. ∆ιαπιστώνει ότι πολλά από όσα έγραψε ο Μαρξ «είναι παρωχηµένα και κάποια δεν είναι πλέον αποδεκτά». Καταλήγει ότι πρέπει να απορρίψουµε την ιδέα ότι υπάρχει σηµαντική διαφορά ανάµεσα στον «ορθό» και τον «λάθος» µαρξισµό λέγοντας ότι ο τρόπος που ο µαρξισµός εξετάζει τα πράγµατα θα µπορούσε να αποδώσει διαφορετικά συµπεράσµατα και πολιτικές απόψεις.

Ο Χόµπσµπαουµ θα σταθεί ιδιαίτερα στα σηµεία ανάλυσης του Μαρξ που παραµένουν βάσιµα και ουσιώδη. Το πρώτο αφορά την ανάλυση της παγκόσµιας δυναµικής του καπιταλισµού να αναπτύσσεται καταστρέφοντας όλα όσα προηγήθηκαν, ακόµη και εκείνα από τα οποία ο καπιταλισµός ωφελήθηκε, όπως η δοµή της οικογένειας. Το δεύτερο αφορά την ανάλυση του µηχανισµού της καπιταλιστικής ανάπτυξης που επιτυγχάνεται µε τη γέννηση εσωτερικών αντιφάσεων – ατέρµονες περιόδους εντάσεων και πρόσκαιρες λύσεις.

Πρόκειται για µια δίχως τέλος «δηµιουργική καταστροφή» όπως έλεγε ο Σουµπέτερ, που θα οδηγούσε σε µια υπερβολικά συγκεντρωτική οικονοµία. Οχι όµως όπως την αντιλαµβάνονταν οι σχεδιαστές της σοβιετικής οικονοµίας αλλά όπως τη γνωρίζουµε σήµερα όπου µερικές χιλιάδες άνθρωποι καθορίζουν σε παγκόσµιο επίπεδο την οικονοµία όλου του κόσµου. Το τρίτο σηµείο, που αποτελεί και διαπίστωση του νοµπελίστα οικονοµίας σερ Τζον Χικς, είναι ότι ο µαρξισµός είναι η αναπόφευκτη θεωρία για όλους όσοι προσπαθούν να εντάξουν σε ένα γενικό πλαίσιο τη γενική διαδροµή της Ιστορίας, καθώς είναι αναγκασµένοι να χρησιµοποιήσουν τις µαρξιστικές κατηγορίες ή κάποια τροποποιηµένη εκδοχή τους, εφόσον είναι ελάχιστες οι διαθέσιµες εναλλακτικές εκδοχές.

Το ερώτηµα που θέτει ο Χόµπσµπαουµ µε τον τίτλο του βιβλίου του ανακαλεί τη γνωστή ενδέκατη θέση του Μαρξ για τον Φόιερµπαχ: «Οι φιλόσοφοι δεν έκαναν τίποτε άλλο παρά να εξηγούν τον κόσµο µε τον έναν ή τον άλλον τρόπο. Το πρόβληµα είναι να τον αλλάξουµε», για να διαπιστώσει ότι οι ερµηνευτές του Μαρξ απέτυχαν να τον αλλάξουν. Αλλά και ο ίδιος ο Μαρξ έπεσε έξω στην πρόβλεψή του ότι η αντικατάσταση του καπιταλισµού θα πραγµατοποιούνταν από την «απαλλοτρίωση των απαλλοτριωτών», που βασιζόταν στην a priori υπόθεση (και όχι στην ανάλυση του µηχανισµού του καπιταλισµού) ότι η εκβιοµηχάνιση θα δηµιουργούσε πληθυσµούς χειρωνακτών προλετάριων. Ωστόσο, διαπιστώνει ο Χόµπσµπαουµ, η εξαθλίωση δεν οδηγεί αναγκαστικά στην «απαλλοτρίωση των απαλλοτριωτών». Με λίγα λόγια, στην ανάλυση του Μαρξ εντοπίστηκαν ελπίδες για το µέλλον οι οποίες όµως δεν απέρρεαν από αυτήν.

Το εργατικό κίνηµα και το µέλλον του

Μια παρερµηνεία επίσης του Μαρξ ήταν η θέση ότι τα εργατικά κινήµατα πρέπει να γίνουν ή να παραµείνουν επαναστατικά.

Η πράξη απέδειξε ότι «το προλεταριάτο ήταν ή θα γινόταν µια πραγµατικά επαναστατική τάξη ήταν προφανές πως ήταν αβάσιµη». Στις περισσότερες χώρες του αναπτυγµένου καπιταλισµού τα εργατικά κινήµατα συµβίωναν µε το ανθηρό οικονοµικό σύστηµα των αρχών του 20ού αιώνα.

Οι εργάτες, διαπιστώνει ο άγγλος ιστορικός, στη χρυσή εποχή του ρεφορµισµού (1947-2973) ήταν σε ασύγκριτα καλύτερη κατάσταση από ό,τι θα µπορούσαν να φανταστούν και οι πιο αισιόδοξοι εκπρόσωποί τους πριν από το 1914. Μετά το 1970, όµως, οι σοσιαλδηµοκράτες και τα ρεφορµιστικά συνδικάτα έχασαν τα βασικά τους θεµέλια: πρώτον, συρρικνώθηκε η χειρωνακτική εργατική τάξη µε αποτέλεσµα να χάσει τη δυνατότητά της να ενώνει. ∆εύτερον, µε την πτώση του «υπαρκτού» εξέλιπεν ο φόβος του κοµµουνισµού, ο οποίος τροφοδοτούσε τα ρεφορµιστικά συνδικάτα και τρίτον, η κοινωνική πολιτική των κυβερνήσεων άρχισε να µειώνεται και να κερδίζει οφέλη ο οικονοµικός φιλελευθερισµός.

Ο Χόµπσµπαουµ διαπιστώνει όµως ότι και σήµερα εξακολουθεί να υπάρχει χάσµα µεταξύ κοινωνικών οµάδων µε διαφορετικά συµφέροντα, έστω και αν αυτές τις οµάδες δεν τις αποκαλούµε «τάξεις». Το κράτος και οι θεσµοί του είναι αυτοί που διανέµουν το κοινωνικό προϊόν, συνεπώς η πολιτική παραµένει µια απαραίτητη διάσταση του αγώνα.

Οµως η κρίση δεν σηµαίνει και αναπόφευκτη άνοδο της ιδεολογικής Αριστεράς. Ο άγγλος ιστορικός θυµίζει πως µετά την κρίση του 1929 -1933 σηµειώθηκε µια δραµατική αποµάκρυνση από τα εργατικά κινήµατα και την Αριστερά.

Πιο προφανές φαίνεται σε αυτή την εποχή του συνδυασµού της παγκοσµιοποίησης και της µεγάλης µαζικής ανεργίας η ανάπτυξη του πολιτικού εθνικισµού που µπορεί να κολακεύει τα ξενοφοβικά και προστατευτικά αιτήµατα της λαϊκής εργατικής τάξης. ∆εν είναι τυχαίο ότι ο Χόµπσµπαουµ από όλους τους µαρξιστές επιλέγει να µνηµονεύσει αναλυτικά τη σκέψη του Γκράµσι, του µόνου θεωρητικού που ανέπτυξε µια πολιτική θεωρία ικανή να δουλέψει για τον κοινωνικό µετασχηµατισµό χωρίς ιδεοληψίες και ανέφικτα οράµατα.

Ο Χόµπσµπαουµ θα κλείσει το βιβλίο του µε µια αισιόδοξη νότα. Θα πει ότι ανακαλύψαµε και πάλι ότι ο καπιταλισµός δεν είναι η απάντηση αλλά το ερώτηµα και αυτό είναι φανερό από την κατάρρευση των θεωριών του «τέλους της Ιστορίας», την απαξίωση της δήθεν απτόητης νίκης του οικονοµικού και πολιτικού φιλελευθερισµού. Ως ιστορικός θα εκτιµήσει ότι οι απόπειρες του 20ού αιώνα να χειριστεί την ιστορία ως οικονοµικό παιχνίδι µηδενικού αθροίσµατος µεταξύ ιδιωτικού και ∆ηµόσιου απέτυχαν. Οπως απέτυχαν και οι υποσχόµενοι την εναλλακτική λύση του σοσιαλισµού µέσω της επανάστασης της χειρωνακτικής εργατικής τάξης. Και καταλήγει ότι «ένα σύστηµα εναλλακτικό µπορεί να µην είναι στον ορίζοντα, αλλά το ενδεχόµενο της διάλυσης, ακόµη και της κατάρρευσης του υπάρχοντος συστήµατος δεν πρέπει πλέον να αποκλείεται. Καµία πλευρά δεν ξέρει τι θα συνέβαινε ή τι θα µπορούσε να συµβεί στην περίπτωση αυτή». Την πεποίθησή του ότι κάτι µπορεί να αλλάξει τροφοδοτεί η εκτίµηση που δέχονται αριστεροί και δεξιοί ότι η απεριόριστη ανάπτυξη για την επιδίωξη ενός συνεχώς µεγαλύτερου κέρδους αποβαίνει σε βάρος των ανθρώπινων και φυσικών πόρων του πλανήτη.

Πηγή: www. tovima.gr

Τι διάβαζε ο Χίτλερ...

Τις τελευταίες μέρες του χρόνου διάβαζα στο κρεβάτι προτού κοιμηθώ το βιβλίο του Timothy W. Ryback «Η βιβλιοθήκη του Χίτλερ» (σε τέλεια μετάφραση της Αλεξάνδρας Κονταξάκη). Και τι παράξενο: επειδή στο εξώφυλλο υπάρχει η φωτογραφία του, κάθε νύχτα, σβήνοντας το φως, γύριζα το βιβλίο από την πλευρά του οπισθοφύλλου σαν να μην ήθελα να με κοιτάζει ο Χίτλερ ενώ κοιμόμουν.

«Η βιβλιοθήκη του Χίτλερ» έχει υπότιτλο «Τα βιβλία που επηρέασαν τη ζωή του» και διατρέχει τη βιογραφία του μέσα από τις αναγνώσεις της κάθε φάσης της ζωής του. Όμως ο Ryback δεν περιορίζεται σε μια καταγραφή και σχολιασμό των βιβλίων (μερικά από τα οποία είναι αναμενόμενα, άλλα είναι αιφνιδιαστικά): αφηγείται τη ζωή του Χίτλερ σαν να πρόκειται για μυθιστόρημα· και τη ζωή των βιβλίων σαν να πρόκειται για ζωντανά πλάσματα. Στην ουσία πρόκειται για μια φιλοσοφική ανάλυση της μοίρας των βιβλίων, πράγμα που αφορά ιδιαιτέρως εμάς τους συγγραφείς. Φαντάσου, λόγου χάρη, να γίνει ένα από τα βιβλία σου pillow book ενός πολιτικού εγκληματία! Φαντάσου να γίνεις ο αγαπημένος συγγραφέας ενός τέρατος!

Τα βιβλία έχουν τη δική τους διαδρομή, τον δικό τους προορισμό. Το επαναλαμβάνω συχνά σε φίλους συγγραφείς που αγχώνονται μετά την έκδοση ενός βιβλίου τους: ό,τι και να κάνεις, ή να μην κάνεις, habent sua fata libelli – τα βιβλία ζουν τη ζωή τους κι εμείς τη δική μας. Έτσι, ο άνθρωπος που έκαιγε βιβλία διάβαζε –με τον τρόπο του- ένα ή και δύο βιβλία την ημέρα: ο φυτοφάγος, ο ζωόφιλος και φιλόμουσος Χίτλερ ήταν επίσης αχόρταγος αναγνώστης. Αλλά, όπως θα περίμενε κανείς, τα γούστα του καθρέφτιζαν το ποιόν του: διαβάζοντας μπορείς να γεμίσεις το κεφάλι σου σκουπίδια – κι αν είναι ήδη γεμάτο σκουπίδια, τα βιβλία δεν εγγυώνται καλύτερες μέρες. Ο Χίτλερ είχε λοιπόν κάποια «συνέπεια»: προγονολατρεία, αντισημιτισμό, γερμανοκεντρισμό – η «συνέπεια» δεν είναι απαραιτήτως αρετή· συχνά, συχνότατα, αποτελεί σύμπτωμα βαθιάς ψυχικής διαταραχής. Αυτό δεν σημαίνει ότι ο Χίτλερ παρέμεινε απαράλλακτος από το 1915, όταν, ως δεκανέας στο μέτωπο του Μεγάλου Πολέμου διάβαζε μια αρχιτεκτονική ιστορία του Βερολίνου, μέχρι το 1945 όταν η βιβλιοθήκη του λεηλατήθηκε από τους Σοβιετικούς. O Ryback γράφει λοιπόν τέσσερα βιβλία μαζί: το πρώτο είναι η βιογραφία του Χίτλερ και το πώς τα γεγονότα της ζωής του και του κόσμου συνδυάζονται με τις αναγνώσεις του (από τον «Ιούλιο Καίσαρα» του Σαίξπηρ στον «Φρειδερίκο τον Μεγάλο» του Κάρλαϊλ) – το πώς αναζητούσε επικύρωση των πολιτικών του ιδεοληψιών μέσα από τα βιβλία. Κατά κάποιον τρόπο, σχολιάζει ο Ryback, ο Χίτλερ δεν επηρεάστηκε από τα βιβλία: τα επέλεγε (όπως όλοι μας;) με γνώμονα τις ιδέες και την ψυχοσύνθεσή του και τα διάβαζε (όπως όλοι μας;) με τον ίδιο γνώμονα. Δεν διαβάζουμε όλοι το ίδιο βιβλίο: οι αναγνώσεις είναι περίπου όσες και οι αναγνώστες.

Το δεύτερο βιβλίο που περιέχεται σ’ αυτόν τον τόμο του Ryback είναι πληροφοριακό: αραδιάζει τα βιβλία της προσωπικής βιβλιοθήκης του Χίτλερ - όσα διασώθηκαν, όσα διέγραψαν αλλόκοτες τροχιές από χέρι σε χέρι κι όσα μισοκαταστράφηκαν στη θύελλα της ιστορίας. Η προσωπική μας βιβλιοθήκη είναι ένα κάτοπτρο: έτσι, ο εκλεκτικισμός του Χίτλερ αποδεικνύεται παραπλανητικός· στην πραγματικότητα διάβαζε ξανά και ξανά το ίδιο βιβλίο παρότι οι συγγραφείς και οι τίτλοι διέφεραν. Ωστόσο, ανάμεσα στα ιστορικά, εκκλησιαστικά (ο Χίτλερ προσπαθούσε να συναρμολογήσει μια σχέση με την Καθολική εκκλησία), αποκρυφιστικά και στρατιωτικά αναγνώσματα βρίσκουμε ρομαντικά μυθιστορήματα με βοσκοπούλες: όπως η Λένι Ρίφενσταλ έπαιζε σε ταινίες με ορεσίβιους και ροδομάγουλες αρμέχτρες, έτσι κι ο Χίτλερ διάβαζε, λάθρα, τα Άρλεκιν της εποχής.

Το τρίτο βιβλίο του Ryback, που χωράει μέσα σ’ αυτές τις 430 σελίδες, είναι αρχειακό υλικό, αποτέλεσμα μακρόχρονης έρευνας. Ο συγγραφέας, αναζητώντας τα βιβλία του Χίτλερ, βρήκε ανάμεσα στις σελίδες ενός τόμου, μια τρίχα από το μουστάκι του...Στη «Βιβλιοθήκη του Χίτλερ» ζωντανεύει η ιστορία – και μαζί το ερώτημα που απασχολεί τους ιστορικούς: «Τι θα είχε συμβεί αν...» και «Τι θα είχε συμβεί αν δεν...» Η ανθρωπότητα βαδίζει σε τεντωμένο σχοινί - κι όταν ερευνάμε το παρελθόν γίνεται ολοφάνερη η τυχαία φύση των πραγμάτων.

Το τέταρτο βιβλίο είναι η περιγραφή ενός οικουμενικού κόσμου από σελίδες: οι ιδέες, οι κοσμοθεωρίες και οι προκαταλήψεις οικουμενοποιήθηκαν πριν από την παγκοσμιοποίηση της οικονομίας. Και έγιναν υλικό καταστροφικών πολέμων, κοινωνικών επαναστάσεων, εγκλημάτων εναντίον της ανθρωπότητας. Όσο και να διαβάζει κανείς παραμένει στην περιοχή της ημιμάθειας: η ημιμάθεια μπορεί να αποβεί επικίνδυνη αν συνδυαστεί με την εξουσία· αλλά, για όσους από μας δεν κατέχουμε εξουσία, δεν πειράζει – το πολύ-πολύ να γίνουμε γελοίοι.

Πηγή: www.bookpress.gr (Σώτη Τριανταφύλλου)

Γράμμα στην Καρυστιάνη

Ιωάννα, γεια, μεγάλη η χάρη σου, έβαλα ξυπνητήρι στις 5, αχάραγα, για να τελειώσω το βιβλίο. Oχι για δουλειά, δεν είχα πρόθεση να γράψω. Hθελα να απολαύσω τις τελευταίες σελίδες στην πρωινή ησυχία. Μόλις είδα τον τίτλο, «Καιρός σκεφτικός», νόμισα ότι ήθελες να πεις «τον κακό μας τον καιρό» (κάπου υπάρχει η φράση στις σελίδες) αλλά τώρα που τελείωσα την ανάγνωση βλέπω ότι είναι περισσότερο σκεφτικός, παρά κακός.
Στριφογυρνάω το βιβλίο, πιάνω ξανά τις ιστορίες, στέκομαι στις παραγράφους που μου άρεσαν. Σου το έχω ξαναπεί, αν μου έδιναν μια τυχαία σελίδα από βιβλίο σου, θα αναγνώριζα το ύφος, αυτό τον προσωπικό τρόπο σύνταξης. Δεν είναι προφορικός λόγος στο χαρτί, είναι μια πολύ ιδιαίτερη παράταξη προτάσεων που δεν υπόκεινται στους κανόνες γραψίματος. Για να το πω αλλιώς, διαβάζεις Καρυστιάνη και είναι σαν να ακούς την κιθάρα του Django Reinhardt. Μεγάλη επιτυχία το προσωπικό ύφος.
Διηγήματα λοιπόν. Με αυτά ξεκίνησες πριν από 16 χρόνια, με τη συλλογή  «Η κυρία Κατάκη». Στο ενδιάμεσο πέντε μυθιστορήματα, το ένα καλύτερο από το άλλο. Δεν μπορώ να διαλέξω το αγαπημένο μου, καθένα έχει τη στιγμή του. Είδα τις προάλλες στο σινεμά  το «We Need to Talk About Kevin» και θυμήθηκα «Τα σακιά». Δεν ξέρω τι έχει απογίνει αυτή η μάνα και για να είμαι ειλικρινής δεν θέλω να θυμάμαι το τέλος των βιβλίων. Οι ήρωες αυτονομούνται στο μυαλό μου, τους οδηγώ με τη δική μου φαντασία εκεί που εγώ νομίζω. Απαξ και κυκλοφορήσει ένα βιβλίο, το περιεχόμενο ανήκει στους αναγνώστες του. Εκτιμώ λοιπόν τα θέματα, τον προβληματισμό, την περιγραφή των συνθηκών όμως έχω μια τάση να παρεμβαίνω συν τω χρόνω στην υπόθεση. Νομίζω θα το κάνω και σε μερικά διηγήματα από το καινούργιο βιβλίο. Θα φτιάξω, κάποτε, μια καλύτερη τύχη για τον Μπάρδο, τον Αλβανό που πήγε να δουλέψει στο κυκλαδονήσι (η Τήνος πρέπει να είναι γιατί ταξιδεύει με το «Πηνελόπη» και γίνεται αναφορά σε ένα πλεχτό πανεράκι). Στη μνήμη μου το προκομμένο αυτό παιδί, με τα μελιά μάτια θα μετατραπεί σε «Εραστή της λαίδης Μαργέτη» - τη σκηνή στο σφεντάμι θα την αλλάξω.
Επανέρχεσαι στα ίδια θέματα. Η εκδίκηση, η συχώρεση. Το ανέπτυξες με το «Κουστούμι στο χώμα», τοποθετημένο στην Κρήτη, μέσα στις παραδόσεις του τόπου. Εκδίκηση κι εδώ «Στα μανταλάκια» το διήγημα της εξομολογημένης, τιμωρημένης απιστίας: «για κοπιάστε, ήγγικεν ώρα να ξεράσετε τα πεπραγμένα της ψωλής σας». Ωραία τα γράφεις. Ακόμη και τις λέξεις που με κάνουν να νιώθω άβολα όταν τις βλέπω στο χαρτί, στο κείμενό σου τις χαίρομαι. Βρίσκουν τη θέση τους. Δεν θα έλεγα ότι εξαγνίζονται αλλά αποδεικνύουν τη χρησιμότητά τους. Και πιο κάτω, όταν κοιτούν οι χήρες, γίνεται αλλαγή λεξιλογίου: «σαστίζουν μπρος στο απρόσμενο θέαμα, πιο πολύ λυπηρό και αξιοθρήνητο παρά σκανδαλιστικό, μια κακόμοιρη σουφρωμένη τσουτσού κι ένας παπαριασμένος λόγω ηλικίας ξεφούσκωτος πισινός». Δεν διαλέγω τις διατυπώσεις ως τις πιο «γαργαλιστικές» αλλά επειδή είναι δύσκολο, πολύ δύσκολο, να αποδοθεί η ανατομία όμορφα και ταυτόχρονα να ταιριάζει στον ήρωα και στο περιβάλλον όπου εκτυλίσσεται ένα αφήγημα. Οι ήρωές σου ταιριάζουν με τη γλώσσα που διαλέγεις.
Οι χαρακτήρες που περιγράφεις δεν είναι παρίες. Κάθονται στο σύνορο, με το ένα πόδι μέσα και το άλλο στο περιθώριο. Είναι όμως όλοι «ήρωες» επειδή αξίζει τον κόπο να μάθεις την ιστορία τους. Εχουν μια ιδιαιτερότητα. Ο διαζευγμένος που είναι κολλημένος με τη μπάλα και αντιλαμβάνεται τη ζωή του ως σέντρες και οφσάιντ. Ο ψυχάκιας που νομίζει ότι η Ακρόπολη αναγέρθηκε για να εκτοξευτεί στο Διάστημα. Η υπερήλικη που κάνει μάτι τα μπράτσα του σουβλατζή. Το γκέι ζευγάρι εξηντάρηδων της Κινέττας (τι ωραία σκηνή αυτή με το δαχτυλίδι, μια πρόταση όλη κι όλη, δίνει απάντηση αγάπης σε όσους μέμφονται προσωπικές επιλογές). Η Σούλα που στήνει πάγκο στις λαϊκές και τα φέρνει βόλτα όλα μόνη της. Δεν είναι άνθρωποι βγαλμένοι από ιλουστρασιόν περιοδικά, δεν θα πήγαιναν ποτέ σε συνέδρια λογοτεχνίας, δεν οδηγούν παχύσαρκα τζιπ, δεν μετέχουν σε κέντρα λήψης αποφάσεων, δεν έχουν σκέψη και ζωή αγίων. Κανονικοί άνθρωποι που έχουν κάτι διαφορετικό. Οχι εξαιρετικό, απλά διαφορετικό και ενδιαφέρον.  
Ιωάννα ευχαριστώ για το βιβλίο και για την αφιέρωση «Καλή δύναμη στα χοντρά ζόρια». Ξέρεις κάτι; Μέρος της απαραίτητης δύναμης τη βρίσκω στη λογοτεχνία. Να είσαι καλά.


Από τη Λώρη Κέζα

Πηγή: http://www.tovima.gr/opinions/article/?aid=430242#.TsJPctBdCP0.facebook

Ιωάννα Καρυστιάνη: Ο κόσµος όπως τον ξέραµε τελειώνει, ήταν ένας κόσµος άσκησης στην ατοµικότητα. Θα αναζητηθούν νέες συλλογικότητες....

 Ζει πιο καλά µε τους ήρωές της, φτωχούς, µοναχικούς, ηλικιωµένους, οι οποίοι παλεύουν ενάντια στους καιρούς, παρά µε αυτό το πολιτικό σύστηµα που βυθίζεται. Κάθε βιβλίο της µιλάει για την ανθρώπινη κατάσταση, αν και στο βάθος αχνοφαίνεται το πολιτικό φόντο. Μόλις κυκλοφόρησε η συλλογή διηγηµάτων της «Καιρός σκεπτικός» (Εκδόσεις Καστανιώτη) και είναι σαν να τα έχει γράψει... αύριο, καθώς µιλάει για τα Χριστούγεννα της κρίσης. Μαζί της είναι αδύνατον να µιλήσεις µόνο για λογοτεχνία ή µόνο για πολιτική. ∆είχνει αισιόδοξη. Ζούµε το λυκόφως όσων µας καθόρισαν ως τώρα, λέει και πιστεύει σε µια καινούργια πραγµατικότητα, πιο φωτεινή.

– Τα διηγήματά σας μιλάνε για τα Χριστούγεννατης κρίσης,είναι σαν να έχουν γραφτεί πρωθύστερα για τα Χριστούγεννα που θα έρθουν. Από πότε συνειδητοποιείτε ότι υπάρχει αυτή η κρίση και σας επηρεάζει και στα γραπτά σας;

«Οταν µιλάω για πολιτική, τσακώνω τον εαυτό µου να καταφεύγει σε συνθηµατολογίες και εύκολες ρητορείες. Στα πεζά µου είµαι υποχρεωµένη να σκεφτώ πιο βαθιά, να επιµείνω σε ζητήµατα. Ετσι στο διήγηµα είναι πιο έγκυρη η γνώµη µου, διατυπώνω µε περισσότερες απαιτήσεις αυτό που εγώ αντιλαµβάνοµαι ως ανθρώπινη περιπέτεια. Τα διηγήµατα αυτά τα έγραψα πέρυσι. Το 2010 ήταν η απαρχή της συνειδητοποίησης του τι µας συµβαίνει. Ο καθένας έχει απτές αποδείξεις από το πώς ζει, µπορεί βέβαια και ο ίδιοςνα έφταιξε, µπορεί να πήγε η δρασκελιά του πιο µακριά από τον ίσκιο του. Το 2010 είναι ηέναρξη της συνειδητοποίησης αλλά καιτου αναστοχασµού. Τα Χριστούγεννα προϋποθέτουν ευθυµία, προθυµία για γιορτή και κάποια χρήµατα για γενναιοδωρίες. Φέτος που έχουν αθροιστεί δυσβάστακτες υποχρεώσεις, όλα αυτά έχουν τελειώσει».

– Πώς έφτασαν οι ήρωές σας εδώ; Πώς φτάσαμε εμείς σε αυτή την κατάσταση;

«Τίποτα δεν προέκυψε εν αιθρία, απλώς αυτοί που είχαν στα χέρια τους τα στοιχεία, τους οιωνούς της επερχόµενης συµφοράς, έκαναν το κορόιδο, γιατί τον λογαριασµό τον πληρώνουν συνήθως άλλοι, και ο κόσµος ο πολύς ύστερα από στερήσεις, προβλήµατα και απανωτές πολιτικές περιπέτειες είχε πιστέψειότι άφησε πίσω του οριστικά τη φτώχεια, άφησε πίσω του τα σκοτεινά χρόνια και ξεγελάστηκε από κάποια εφέ. Αυτό που συµβαίνει σήµερα είναι το τέλος των εφέ. ∆εν µπορούµε να προχωρήσουµεκάνοντας χάζι αυτά τα πυροτεχνήµατα που µας ζάλιζαν».

– Οι ήρωες της πρώτης συλλογής διηγημάτων σας, «Η κυρία Κατάκη», ήταν επίσης μοναχικοί, ηλικιωμένοι, με δύσκολες ζωές, όπως και οι σημερινοί σας. Τι έχει αλλάξει από τότε;

«Ηταν και τότεθαµποί καθηµερινοί άνθρωποι, αλλά τουλάχιστον ίσχυαν οι µικρές καθηµερινές τους βεβαιότητες, οι οποίες πλέον έχουν καταρρεύσει. Το καινούργιο για τη δουλειά µου ήταν ότι αυτά που ζούµε µου επέβαλαν τον χαρακτήρα του επείγοντος. ∆ιάλεξα τη φόρµα του διηγήµατος γιατί πιστεύω ότι αυτό λειτουργεί πιο άµεσα στο να επισηµάνεις, να νιώσεις κάτι που συµβαίνει. Το µυθιστόρηµα θέλει άλλον χρόνο επώασης. Στο διήγηµα πρέπει να αρκεστείς σε λίγους ήρωες, να τους κάνεις διακριτούς, να µην έχουν κενά, για να τους διαγράψεις µε επάρκεια.

Επιπλέον είναι η συντροφιάµου απέναντι σε αυτό που συµβαίνει στην πολιτική».

– Χρησιμοποιείτε τους ήρωές σας για να ξεφύγετε από αυτόν τον κόσμο;

«Αισθάνθηκα αυτές τις µέρες ότι ζήσαµε ένα φεστιβάλ εκβιασµών και κυνισµού, και κουράστηκα να βλέπω αυτές τις ροζ και µοβ γραβάτες µε τα άδεια βλέµµατα. Είναι άδεια τα βλέµµαταγιατί δεν θέλουν να αντιµετωπίσουν κατάµατα την κατάσταση στην οποία έχουν φέρει τονλαό και τη χώρα. Με τα διηγήµατά µου κάνω τη βόλτα µου σε άλλες ζωές, κατέφυγα σε πιο ταπεινές διαδροµές, σαν να είχα ανάγκη να µεταφερθώ από την αλαζονεία που περισσεύει στα πολιτικά πράγµατα στη συστολή, στους µικρούς καηµούς, στις ισχνές φιλοδοξίες, στις χαρές και στον σπαραγµό, χωρίς κοινό. Στην απαντοχή και στον µόχθο κατά µόνας. Αυτέςοι περιορισµένες ζωές των ανθρώπων είναι για µένα το υλικό πουµπορεί να υφάνει το απεριόριστο ως ορίζοντα που έχουµε ανάγκη, ως όνειρο, ως προοπτική».

– Κάποτε στη δικτατορία, αργότερα στη Μεταπολίτευση, υπήρχαν κοινότητες πνευματικών ανθρώπων με δράση. Σήμερα τι;

«Η κοινότητα υπάρχει µόνον αν διασφαλίζεται η ποιότητα της δουλειάς της κάθε ξεχωριστής φωνής. Η συλλογικότητα από µόνη της, χωρίς ποιοτική δουλειά του καθενός, δεν ισχύει. Ζούµε το λυκόφως µιας εποχής. Ο κόσµος όπως τον ξέραµε τελειώνει, ήταν ένας κόσµος άσκησης στην ατοµικότητα. Θα αναζητηθούν νέες συλλογικότητες, γιατί προκύπτουν ανάγκες επιβίωσης αλλά και ανάγκες επανατοποθέτησης των πραγµάτων. Υπάρχουν πάντα οι παρέες, µε κοινό τρόπο θέασης, οι ανάγκες θα παραµερίσουν τους εγωισµούς και τις διαφορές, και θα µας βάλουν, αρκετούς από εµάς, σε µια νέα συλλογικότητα».

– Είστε εξίσου αισιόδοξη και για το πολιτικό σύστηµα;

«Νοµίζω ότι το υπάρχον πολιτικό σύστηµα µας χασοµεράει από το επείγον της ανάκαµψης. Μας χρέωσε οικονοµικά, αναξιοπρέπεια, έλλειψη υπερηφάνειας, µας ταπείνωσε. Αυτό που θα µπορούσε να κάνει θα ήταν να αποσυρθεί. Η ανάσα που θα παίρναµε θα ήταν να ξυπνάγαµε ένα πρωί και να µην τους βλέπαµε µπροστά µας. Οταν ο λαός εµπαίζεται και ενοχοποιείται, και καλείται συλλήβδην να πληρώσει τα σπασµένα, χωρίς επιπλέον να µπορεί και να µιλήσει, αυτό το φυλάει. Οι εκλογές, όποτε και να γίνουν, θα πάρουν χαρακτήρα δηµοψηφίσµατος, “ναι” ή “όχι” σε ό,τι έγινε µέχρι τώρα. ∆εν ξέρω αν οι κυβερνήσεις και της ΕΕ, το ∆ΝΤ ή η Αριστερά θα είναι έτοιµες να αντιµετωπίσουν την καινούργια κατάσταση. Τα παλιά κόλπα δεν περνάνε πια».

– Και η Αριστερά;

«Οσο για την Αριστερά, αυτή µας υπόσχεται ένα θαυµάσιο σαββατόβραδο και µια ηλιόλουστη Κυριακή, πρέπει να µας πει και πώς θα βγάλουµε τη ∆ευτέρα, την Τρίτη, την Τετάρτη, την Πέµπτη και την Παρασκευή µε έναν λόγο πειστικό, µε πρόγραµµα χωρίς τρελά ρίσκα, κάτι που να µπορεί να πείσει τους ανθρώπους που βλέπουν επιδείνωση των προοπτικών τους».

– Παρατηρώ, κυρία Καρυστιάνη, ότι στα τελευταία έργα σας υπάρχει μια αλλαγή στη γλώσσα σας, είναι έτσι;

«Στη σηµερινή εποχή δεν πάει η “χλιαρή” γλώσσα, ούτε τα “βαρυσήµαντα” ελληνικά. Ηθελα µια πιο τραχιά γλώσσα. Ηταν η αντίδρασή µου σε ό,τι γίνεται γύρω µας.

Η γλώσσα είναι αυτόνοµος λογοτεχνικός συντελεστής αλλά παίρνει και την εκδίκησή της σε κάθε εποχή. Πώς µπορείς να αντέξεις τον όρο “δεξαµενή εργαζοµένων” ή “ανθρώπινοι πόροι”. Τελειώνουν τα γλωσσικά πραξικοπήµατα όπως “επώνυµα παπούτσια”, “επώνυµα σώβρακα”. Βλέπετε ότι επανέρχονται λέξεις όπως βερεσέ, σόλιασµα, µπάλωµα».

Η Ευρώπη είναι µακριά από τις προσδοκίες των λαών

– Η σχέση μας με την Ευρώπη διακυβεύθηκε αυτές τις μέρες. Είμαστε άραγε μια δυτική χώρα;

«Η ΕΕ µετά την κατάρρευση της Σοβιετικής Ενωσης απέκτησε περισσότερους φίλους και ανάµεσα στην Αριστερά ως παράγοντας σταθερότητας και ασφάλειας. Η κρίση σκόρπισε την ΕΕ, την έκανε κοµµάτια. Σήµερα ανακύπτουν πολλά νέα ζητήµατα. ∆εν ξέρω αν οι γερµανοί πολίτες πιστεύουν ότι τιµωρούνται οι σπάταλοι Ελληνες. Αν ξέρουν ότι υπάρχουν 1.500 άνθρωποι που αυτοκτόνησαν τα δύο-τρία τελευταία χρόνια για χρέη, ότι υπάρχουν 1 εκατοµµύριο άνεργοι, 500.000 “λουκέτα”, 1 εκατοµµύριο ανασφάλιστα και χωρίς σέρβις αυτοκίνητα στους δρόµους. Αν οι Γερµανοί κατανοούν ότι πέρα από αυτούς που συνεχίζουν ανενόχλητοι να είναι οι προνοµιακοί συνοµιλητές των κυβερνήσεών τους υπάρχουν και αυτοί που δεν έχουν φταίξει που βιώνουν µιαν άλλη σκληρή πραγµατικότητα. Η ΕΕ αποδείχτηκε πολύ µακριά από τις προσδοκίες των λαών. Αισθάνοµαι ότι οι πολιτικοί ξέµαθαν να είναι πολιτικοί, εξοικειώθηκαν µε τον ρόλο και την ιδιότητα που τους απένειµαν ιδιωτικά και τραπεζικά συµφέροντα, του εκφωνητή µιας ορισµένης πολιτικής».

Πηγή : http://www.tovima.gr/books-ideas/article/?aid=429888&wordsinarticle=%CE%9A%CE%B1%CF%81%CF%85%CF%83%CF%84%CE%B9%CE%AC%CE%BD%CE%B7

Αντί Μπούκερ: Νέο Λογοτεχνικό βραβείο "Βραβείο Λογοτεχνίας"

 Το «αντίπαλον δέος» του Βραβείου Μπούκερ θα έχει το όνομα «Βραβείο Λογοτεχνίας»! Έχει σκοπό «να καθιερώσει ένα καθαρό και αδιαπραγμάτευτο επίπεδο ποιοτικής αξίας», όπως ισχυρίζεται η αρμόδια συμβουλευτική του επιτροπή, καθώς η πολυεθνική εταιρεία «Μan» «δε φαίνεται πλέον να κάνει σωστά αυτή τη δουλειά».

Ο Άντριου Κιντ (της εταιρείας «Aitken Alexander» με προϋπηρεσία στους εκδοτικούς οίκους «Picador» και «MacMillan») εκπροσωπώντας την επιτροπή είπε ότι το νέο βραβείο που κυοφορείται «θα προσφέρει στους αναγνώστες μυθιστορήματα που, κατά την άποψη των ειδικών, είναι αξεπέραστα ως προς την ποιότητα και τις προδιαγραφές τους». Τα εναλλασσόμενα μέλη της κριτικής επιτροπής θα επιλέγονται από «μια ακαδημία ειδικών στο χώρο της λογοτεχνίας».

«Για πολλά χρόνια το Βραβείο Μπούκερ (αργότερα Μαν Μπούκερ) πληρούσε αυτές τις προϋποθέσεις. Αλλά, όπως αποδεικνύουν αμέτρητες αναφορές των ιθυνόντων του και κυρίως της φετινής κριτικής επιτροπής, τώρα φαίνεται να προκρίνει την έννοια της «ευανάγνωσης» (ελεύθερη απόδοση του readability) έναντι της καλλιτεχνικής ποιότητας» τονίζει η επιτροπή. «Πιστεύουμε, κατά τ' άλλα, ότι η μεγάλη λογοτεχνία έχει τη δύναμη να μας αλλάξει, να μας βοηθήσει να δούμε τον κόσμο λίγο διαφορετικά απ' ότι τον βλέπαμε, κι επιπλέον, ότι στο κοινό αξίζει ένα βραβείο με μοναδικό σκοπό την ανάδειξη και την απόλαυση των καλύτερων μυθιστορημάτων της εποχής μας» συμπλήρωσε ο Κιντ.

Το «Βραβείο Λογοτεχνίας», για το οποίο ήδη συγκεντρώνονται οι απαιτούμενοι χρηματικοί πόροι, θα απονέμεται κάθε χρονιά στο καλύτερο μυθιστόρημα που θα εκδίδεται στο Ηνωμένο Βασίλειο, γραμμένο φυσικά στην αγγλική γλώσσα, ανεξάρτητα απ' την καταγωγή του συγγραφέα.

Συγγραφείς, όπως ο Τζον Μπάνβιλ, η Πατ Μπάρκερ, ο Μαρκ Χάντον, η Τζάκι Κέι, η Νικόλ Κράους και ο Ντέιβιντ Μίτσελ μεταξύ άλλων, αναφέρονται ως «υποστηρικτές αυτής της προσπάθειας, όπως επίσης και πολλοί άνθρωποι στο χώρο της εκδοτικής βιομηχανίας».

Όταν ανακοινώθηκε η φετινή βραχεία λίστα για το Βραβείο Μπούκερ 2011, με συγγραφείς πρώτης γραμμής αποκλεισμένους, όπως ο Ιρλανδός Σεμπάστιαν Μπάρι και ο Βρετανός Άλαν Χόλινγκχερστ, οι περισσότερες επικρίσεις προς την κριτική επιτροπή συνέτειναν στο εξής: πρώτα η αγορά, μετά η ποιότητα!

Ο Βρετανός Τζούλιαν Μπαρνς είναι ο πλέον γνωστός απ' τους έξι υποψηφίους. Έχει μπει στη βραχεία λίστα τρεις φορές στο παρελθόν χωρίς να βραβευτεί και διεκδικεί αυτή τη φορά την πρώτη θέση με τη μικρή νουβέλα «The Sense of an Ending» (θα κυκλοφορήσει στα ελληνικά την άνοιξη του 2012 απ' τις εκδόσεις «Μεταίχμιο») για τις απογοητεύσεις των γηρατειών και την απώλεια, την αδυναμία αλλά και τη δυναμική της μνήμης.

Πηγή: http://www.tovima.gr/culture/article/?aid=425129&h1=true

Στον Τζούλιαν Μπαρνς το Μπούκερ 2011

Ο Άγγλος συγγραφέας Τζούλιαν Μπαρνς απέσπασε το Βραβείο Μπούκερ 2011 για τη νουβέλα του "The Sense Of an Ending". Ήταν η τέταρτη (και εκ του αποτελέσματος η πιο τυχερή) φορά που ήταν υποψήφιος στη βραχεία λίστα για το σημαντικότερο λογοτεχνικό βραβείο του αγγλοσαξονικού κόσμου.

Ο 65χρονος νικητής (που έλαβε και το χρηματικό έπαθλο των 50 χιλιάδων λιρών) δήλωσε ανακουφισμένος και ενθουσιασμένος που τελικά κέρδισε το βραβείο κατά την ανακοίνωση του ονόματός του στην επίσημη τελετή στο Γκίλντχολ του Λονδίνου το βράδυ της Τρίτης 18 Οκτωβρίου.

Η πρόεδρος της κριτικής επιτροπής Στέλλα Ρίμινγκτον, πρώην γενική διευθύντρια της αγγλικής μυστικής υπηρεσίας Μ-15, είπε ότι το βιβλίο «έχει όλες τις ενδείξεις ενός κλασικού έργου της αγγλικής λογοτεχνίας». Το σύντομο αυτό μυθιστόρημα του Μπαρνς για την φιλία των παιδικών χρόνων και τις ατέλειες της ανθρώπινης μνήμης είναι «εξαίσια γραμμένο, έχει έξυπνη και λεπτοδουλεμένη πλοκή και κάθε του ανάγνωση αποκαλύπτει στον αναγνώστη ένα νέο βάθος. Κρίναμε ότι αυτό το βιβλίο μιλάει στον άνθρωπο του 21ου αιώνα» υπογράμμισε η ίδια.

Με τη σειρά του ο Τζούλιαν Μπαρνς ευχαρίστησε την επιτροπή «για τη σοφία της - για την οποία δε θέλω να ακούσω κακή κουβέντα - και τους χορηγούς για την επιταγή τους» σχολιάζοντας έτσι εμμέσως και με χιούμορ τα βέλη που δέχθηκαν οι φετινοί κριτές ότι με τις επιλογές τους στη βραχεία λίστα δεν προέκριναν πάνω απ' όλα την λογοτεχνική ποιότητα των μυθιστορημάτων (αποκλείοντας συγγραφείς όπως ο Άλαν Χόλινγκχερστ και ο Σεμπάστιαν Μπάρι). Η βράβευση του Τζούλιαν Μπαρνς βεβαίως αποκαθιστά με τον καλύτερο δυνατό τρόπο τα πράγματα.

Είχε φτάσει το πλήρωμα του χρόνου (με το ενδέκατο μυθιστόρημα) για μια από τις πιο εκλεπτυσμένες πένες της Αγγλίας, για έναν δόκιμο συγγραφέα που γεννήθηκε το 1946 στο Λέστερ και σπούδασε νομικά και γαλλική φιλολογία στην Οξφόρδη. Τρεις φορές κατά το παρελθόν έφτασε πολύ κοντά στην πηγή αλλά δεν ήπιε νερό, το 1984 με το μυθιστόρημα "Ο παπαγάλος του Φλωμπέρ", το 1998 για το "Αγγλία, Αγγλία" και το 2005 για το "Άρθουρ και Τζορτζ" (όλα στα ελληνικά απ' τις εκδόσεις "Μεταίχμιο").

Ευχαριστώντας την Σούζαν Ντιν που είχε την καλλιτεχνική επιμέλεια του βιβλίου ο Μπαρνς τόνισε πως «όσοι από εσάς έχετε δει το βιβλίο - πέραν των όσων πιστεύετε για το περιεχόμενό του - μάλλον θα συμφωνείτε ότι είναι ένα όμορφο αντικείμενο». Έσπευσε μάλιστα να συμπληρώσει ότι «το βιβλίο ως αντικείμενο, αν θέλει να επιβιώσει απέναντι στο ηλεκτρονικό βιβλίο, πρέπει να μοιάζει με κάτι που αξίζει κάποιος να αγοράσει και να διατηρήσει».

Οι πωλήσεις των βιβλίων της βραχείας λίστας παρουσίασαν φέτος άνοδο 127% σε σχέση με πέρσι. Ήταν η καλύτερη εμπορικά χρονιά για το βραβείο που απονέμει η πολυεθνική εταιρεία "Man". Συγκεκριμένα το βιβλίο του νικητή έχει πουλήσει πάνω από 27.500 αντίτυπα απ' τις αρχές Αυγούστου όταν και κυκλοφόρησε.

Αξίζει να σημειωθεί ότι το 150 σελίδων μυθιστόρημα του Τζούλιαν Μπαρνς δεν είναι το πιο σύντομο που έχει βραβευτεί ποτέ με το Μπούκερ. Η Πενέλοπε Φιτζέραλντ κατέχει το ρεκόρ συντομίας με το μυθιστόρημα "Offshore" που είχε κερδίσει το 1979 με 132 σελίδες.

Το νέο βιβλίο του Τζούλιαν Μπαρνς ετοιμάζεται απ' τις εκδόσεις "Μεταίχμιο" και θα κυκλοφορήσει στα ελληνικά την άνοιξη του 2012.

Πηγή: http://www.tovima.gr/culture/article/?aid=425786