Κρίση, μια έννοια πολλαπλών αναγνώσεων

Η συμμετοχή στο διαγωνισμό διηγήματος «Κρίση, μια έννοια πολλαπλών αναγνώσεων» που προκήρυξε η εφημερίδα «Ο Φιλελεύθερος» στη μνήμη της Νίκης Μαραγκού ήταν μαζική και σ’ ένα βαθμό ανέλπιστη. Υποβλήθηκαν 113 κείμενα από ισάριθμους συγγραφείς.

Είναι παρήγορο που τόσοι πολλοί επίδοξοι διηγηματογράφοι έλαβαν μέρος στο διαγωνισμό. Είναι ενθαρρυντικό και μακάρι να συνεχίσουν. Η βαθιά οικονομική κρίση και οι συνέπειές της ίσως πράγματι να σπρώχνουν τους ανθρώπους προς τη δημιουργία, από πνευματική ανάγκη. Ίσως είναι και μια εναλλακτική μορφή αντίστασης και αντίδρασης απέναντι στη ζοφερή πραγματικότητα και την απαισιοδοξία που μας περιβάλλει.

Ορισμένα από τα κείμενα δεν πληρούσαν τους όρους του διαγωνισμού, ήταν π.χ. ποιήματα, άρθρα, δοκιμιακός λόγος. Mερικοί συμμετέχοντες κινήθηκαν στην επιφάνεια και περιορίστηκαν σε μιαν αναφορά στην οικονομική κρίση. Δεν αρκεί η καταξίωση ενός διηγήματος απλώς και μόνο με τη ρηχή αποτύπωση της κοινωνικής πραγματικότητας ή επιμέρους πτυχών όπως είναι το φαινόμενο της ανεργίας. Χρειάζεται μια λοξή ματιά, μια διαφορετική και ιδιαίτερη οπτική γωνία, πέραν των όποιων άλλων παραμέτρων που θα πρέπει να χαρακτηρίζουν το διήγημα. Οι περισσότεροι συμμετέχοντες κινήθηκαν παρορμητικά, από ανάγκη να πουν κι αυτοί την άποψή τους για όσα συμβαίνουν τελευταία γύρω μας. Κάτι που δεν είναι εξ ορισμού κακό. Αλλά αυτή η ανάγκη έπρεπε να μεταπλαστεί σε ιδιαίτερη δημιουργική πνοή και με όρους, βέβαια, λογοτεχνικούς. Πολλοί διηγηματογράφοι προσέγγιζαν το θέμα του διαγωνισμού μέσα από μια δακρύβρεχτη οπτική, μια πρωτόγνωρη συμφορά που έπληξε τον τόπο.

Και αναπόφευκτα παρέπεμπαν στο τραγικό 1974, την τούρκικη εισβολή και τις συνέπειές της, χωρίς βαθύτερη επεξεργασία του θέματος ή αναλώνονταν σε διδακτισμούς και ευχολόγια. Πάντως, κατέγραψαν την έντονη απαισιοδοξία και τη μοιρολατρία που σε μικρό ή μεγάλο βαθμό χαρακτηρίζει τα ευρύτερα κοινωνικά στρώματα.

Η Επιτροπή, σύμφωνα με την κρίση της, έχοντας γνώση ότι αυτή η επιλογή ενέχει πάντοτε έναν υποκειμενισμό, αποφάσισε με κριτήρια την ποιότητα της γλώσσας, την πρωτοτυπία του θέματος, την ιδιαίτερη οπτική ματιά του κάθε δημιουργού, το ύφος, την αφηγηματική δεινότητα να επιλέξει τα πιο κάτω 11 διηγήματα, χωρίς αξιολογική σειρά κατάταξης, για να συμπεριληφθούν στον συγκεντρωτικό τόμο που θα εκδοθεί από τον Φιλελεύθερο. Τα έντεκα διηγήματα που επιλέγησαν είναι: Ευρυδίκη Περικλέους Παπαδοπούλου «Ο μη γένοιτο», Δέσποινα Πυρκετή «Περίσσεια», Νόρα Νατζαριάν «Το λάθος», Κωνσταντίνος Κοκολογιάννης «Η φυσική της κρίσης», Κυριάκος Παπαδόπουλος «Η εξομολόγηση του συγγραφέα», Φώτης Φωτίου «Έμφραγμα», Έλενα Τορναρίτη ¨Η χώρα του Γέρασμου», Άντρια Σαββίδου «Το καθρεφτάκι», Χριστίνα Νικολάου «Ψωμί και γάλα», Γιώργος Χαριτωνίδης «Οδός Μπισκίνη 14», Μαρία Ιωάννου «Έρημος».

Η Επιτροπή αποφάσισε να αναδείξει ως καλύτερο το διήγημα της Ευρυδίκης Περικλέους Παπαδοπούλου «Ο μη γένοιτο». Εκφράζει τα συγχαρητήριά της σ’ όσους επιλέγηκαν να συμπεριληφθούν στην καλαίσθητη έκδοση με τα πιο αξιόλογα διηγήματα. Εκφράζει ακόμα τις ευχαριστίες της σε όλους τους συμμετέχοντες.
Η έκδοση με τα έντεκα διηγήματα διανθισμένη με μια σειρά από ακουαρέλες της Νίκης Μαραγκού που έκανε στην Αλεξάνδρεια το 2010 (φωτο) αναμένεται να εκδοθεί τον ερχόμενο Φεβρουάριο, που κλείνει ένας χρόνος από τον πρόωρο χαμό της σε τροχαίο δυστύχημα στην Αίγυπτο σε ηλικία 65 ετών.

Την κριτική επιτροπή αποτέλεσαν οι, Ζέλια Γρηγορίου (ακαδημαϊκός), Αιμίλιος Σολωμού (εκπαιδευτικός- συγγραφέας), Άννα Μαραγκού (αρχαιολόγος) και Μαρίνα Σχίζα (αρχισυντάκτρια πολιτιστικού Φιλελευθέρου).

Πηγή: http://www.philenews.com

Αντί Μπούκερ: Νέο Λογοτεχνικό βραβείο "Βραβείο Λογοτεχνίας"

 Το «αντίπαλον δέος» του Βραβείου Μπούκερ θα έχει το όνομα «Βραβείο Λογοτεχνίας»! Έχει σκοπό «να καθιερώσει ένα καθαρό και αδιαπραγμάτευτο επίπεδο ποιοτικής αξίας», όπως ισχυρίζεται η αρμόδια συμβουλευτική του επιτροπή, καθώς η πολυεθνική εταιρεία «Μan» «δε φαίνεται πλέον να κάνει σωστά αυτή τη δουλειά».

Ο Άντριου Κιντ (της εταιρείας «Aitken Alexander» με προϋπηρεσία στους εκδοτικούς οίκους «Picador» και «MacMillan») εκπροσωπώντας την επιτροπή είπε ότι το νέο βραβείο που κυοφορείται «θα προσφέρει στους αναγνώστες μυθιστορήματα που, κατά την άποψη των ειδικών, είναι αξεπέραστα ως προς την ποιότητα και τις προδιαγραφές τους». Τα εναλλασσόμενα μέλη της κριτικής επιτροπής θα επιλέγονται από «μια ακαδημία ειδικών στο χώρο της λογοτεχνίας».

«Για πολλά χρόνια το Βραβείο Μπούκερ (αργότερα Μαν Μπούκερ) πληρούσε αυτές τις προϋποθέσεις. Αλλά, όπως αποδεικνύουν αμέτρητες αναφορές των ιθυνόντων του και κυρίως της φετινής κριτικής επιτροπής, τώρα φαίνεται να προκρίνει την έννοια της «ευανάγνωσης» (ελεύθερη απόδοση του readability) έναντι της καλλιτεχνικής ποιότητας» τονίζει η επιτροπή. «Πιστεύουμε, κατά τ' άλλα, ότι η μεγάλη λογοτεχνία έχει τη δύναμη να μας αλλάξει, να μας βοηθήσει να δούμε τον κόσμο λίγο διαφορετικά απ' ότι τον βλέπαμε, κι επιπλέον, ότι στο κοινό αξίζει ένα βραβείο με μοναδικό σκοπό την ανάδειξη και την απόλαυση των καλύτερων μυθιστορημάτων της εποχής μας» συμπλήρωσε ο Κιντ.

Το «Βραβείο Λογοτεχνίας», για το οποίο ήδη συγκεντρώνονται οι απαιτούμενοι χρηματικοί πόροι, θα απονέμεται κάθε χρονιά στο καλύτερο μυθιστόρημα που θα εκδίδεται στο Ηνωμένο Βασίλειο, γραμμένο φυσικά στην αγγλική γλώσσα, ανεξάρτητα απ' την καταγωγή του συγγραφέα.

Συγγραφείς, όπως ο Τζον Μπάνβιλ, η Πατ Μπάρκερ, ο Μαρκ Χάντον, η Τζάκι Κέι, η Νικόλ Κράους και ο Ντέιβιντ Μίτσελ μεταξύ άλλων, αναφέρονται ως «υποστηρικτές αυτής της προσπάθειας, όπως επίσης και πολλοί άνθρωποι στο χώρο της εκδοτικής βιομηχανίας».

Όταν ανακοινώθηκε η φετινή βραχεία λίστα για το Βραβείο Μπούκερ 2011, με συγγραφείς πρώτης γραμμής αποκλεισμένους, όπως ο Ιρλανδός Σεμπάστιαν Μπάρι και ο Βρετανός Άλαν Χόλινγκχερστ, οι περισσότερες επικρίσεις προς την κριτική επιτροπή συνέτειναν στο εξής: πρώτα η αγορά, μετά η ποιότητα!

Ο Βρετανός Τζούλιαν Μπαρνς είναι ο πλέον γνωστός απ' τους έξι υποψηφίους. Έχει μπει στη βραχεία λίστα τρεις φορές στο παρελθόν χωρίς να βραβευτεί και διεκδικεί αυτή τη φορά την πρώτη θέση με τη μικρή νουβέλα «The Sense of an Ending» (θα κυκλοφορήσει στα ελληνικά την άνοιξη του 2012 απ' τις εκδόσεις «Μεταίχμιο») για τις απογοητεύσεις των γηρατειών και την απώλεια, την αδυναμία αλλά και τη δυναμική της μνήμης.

Πηγή: http://www.tovima.gr/culture/article/?aid=425129&h1=true

Στον Τζούλιαν Μπαρνς το Μπούκερ 2011

Ο Άγγλος συγγραφέας Τζούλιαν Μπαρνς απέσπασε το Βραβείο Μπούκερ 2011 για τη νουβέλα του "The Sense Of an Ending". Ήταν η τέταρτη (και εκ του αποτελέσματος η πιο τυχερή) φορά που ήταν υποψήφιος στη βραχεία λίστα για το σημαντικότερο λογοτεχνικό βραβείο του αγγλοσαξονικού κόσμου.

Ο 65χρονος νικητής (που έλαβε και το χρηματικό έπαθλο των 50 χιλιάδων λιρών) δήλωσε ανακουφισμένος και ενθουσιασμένος που τελικά κέρδισε το βραβείο κατά την ανακοίνωση του ονόματός του στην επίσημη τελετή στο Γκίλντχολ του Λονδίνου το βράδυ της Τρίτης 18 Οκτωβρίου.

Η πρόεδρος της κριτικής επιτροπής Στέλλα Ρίμινγκτον, πρώην γενική διευθύντρια της αγγλικής μυστικής υπηρεσίας Μ-15, είπε ότι το βιβλίο «έχει όλες τις ενδείξεις ενός κλασικού έργου της αγγλικής λογοτεχνίας». Το σύντομο αυτό μυθιστόρημα του Μπαρνς για την φιλία των παιδικών χρόνων και τις ατέλειες της ανθρώπινης μνήμης είναι «εξαίσια γραμμένο, έχει έξυπνη και λεπτοδουλεμένη πλοκή και κάθε του ανάγνωση αποκαλύπτει στον αναγνώστη ένα νέο βάθος. Κρίναμε ότι αυτό το βιβλίο μιλάει στον άνθρωπο του 21ου αιώνα» υπογράμμισε η ίδια.

Με τη σειρά του ο Τζούλιαν Μπαρνς ευχαρίστησε την επιτροπή «για τη σοφία της - για την οποία δε θέλω να ακούσω κακή κουβέντα - και τους χορηγούς για την επιταγή τους» σχολιάζοντας έτσι εμμέσως και με χιούμορ τα βέλη που δέχθηκαν οι φετινοί κριτές ότι με τις επιλογές τους στη βραχεία λίστα δεν προέκριναν πάνω απ' όλα την λογοτεχνική ποιότητα των μυθιστορημάτων (αποκλείοντας συγγραφείς όπως ο Άλαν Χόλινγκχερστ και ο Σεμπάστιαν Μπάρι). Η βράβευση του Τζούλιαν Μπαρνς βεβαίως αποκαθιστά με τον καλύτερο δυνατό τρόπο τα πράγματα.

Είχε φτάσει το πλήρωμα του χρόνου (με το ενδέκατο μυθιστόρημα) για μια από τις πιο εκλεπτυσμένες πένες της Αγγλίας, για έναν δόκιμο συγγραφέα που γεννήθηκε το 1946 στο Λέστερ και σπούδασε νομικά και γαλλική φιλολογία στην Οξφόρδη. Τρεις φορές κατά το παρελθόν έφτασε πολύ κοντά στην πηγή αλλά δεν ήπιε νερό, το 1984 με το μυθιστόρημα "Ο παπαγάλος του Φλωμπέρ", το 1998 για το "Αγγλία, Αγγλία" και το 2005 για το "Άρθουρ και Τζορτζ" (όλα στα ελληνικά απ' τις εκδόσεις "Μεταίχμιο").

Ευχαριστώντας την Σούζαν Ντιν που είχε την καλλιτεχνική επιμέλεια του βιβλίου ο Μπαρνς τόνισε πως «όσοι από εσάς έχετε δει το βιβλίο - πέραν των όσων πιστεύετε για το περιεχόμενό του - μάλλον θα συμφωνείτε ότι είναι ένα όμορφο αντικείμενο». Έσπευσε μάλιστα να συμπληρώσει ότι «το βιβλίο ως αντικείμενο, αν θέλει να επιβιώσει απέναντι στο ηλεκτρονικό βιβλίο, πρέπει να μοιάζει με κάτι που αξίζει κάποιος να αγοράσει και να διατηρήσει».

Οι πωλήσεις των βιβλίων της βραχείας λίστας παρουσίασαν φέτος άνοδο 127% σε σχέση με πέρσι. Ήταν η καλύτερη εμπορικά χρονιά για το βραβείο που απονέμει η πολυεθνική εταιρεία "Man". Συγκεκριμένα το βιβλίο του νικητή έχει πουλήσει πάνω από 27.500 αντίτυπα απ' τις αρχές Αυγούστου όταν και κυκλοφόρησε.

Αξίζει να σημειωθεί ότι το 150 σελίδων μυθιστόρημα του Τζούλιαν Μπαρνς δεν είναι το πιο σύντομο που έχει βραβευτεί ποτέ με το Μπούκερ. Η Πενέλοπε Φιτζέραλντ κατέχει το ρεκόρ συντομίας με το μυθιστόρημα "Offshore" που είχε κερδίσει το 1979 με 132 σελίδες.

Το νέο βιβλίο του Τζούλιαν Μπαρνς ετοιμάζεται απ' τις εκδόσεις "Μεταίχμιο" και θα κυκλοφορήσει στα ελληνικά την άνοιξη του 2012.

Πηγή: http://www.tovima.gr/culture/article/?aid=425786